Dieta wegetariańska
Wegetarianizm, mimo że jako jadÅ‚ospis pozbawiony miÄ™sa istnieje już od wielu lat, ciÄ…gle u wielu osób prowadzi do skoków ciÅ›nienia. Nie brak grup, którym żywienie oparte jedynie na zjadaniu roÅ›lin kojarzy siÄ™ z fanaberiÄ…! Z drugiej strony równie dużo osób broni bezmiÄ™snego menu, podkreÅ›lajÄ…c jego zalety… Czemu tak maÅ‚o wiemy o jadÅ‚ospisie pozbawionym produktów pochodzenia zwierzÄ™cego? Czy rzeczywiÅ›cie jest siÄ™ czego bać?
Wegetarianizm i jego odmiany
Wegetarianizm (jarstwo) to dieta wykluczająca z jadłospisu produkty pochodzenia zwierzęcego, czasami również nabiał oraz jaja. Terminem tym potocznie określa się zazwyczaj zbiór jadłospisów o różnym stopniu restrykcyjności. Początki wegetarianizmu miały czysto religijny charakter, swoje korzenie ruch ten miał w Indiach. Do Europy dieta pozbawiona mięsa dotarła w VI w.p.n.e.
Wegetarianizm to kilka odmian diet:
- Weganizm – sposób jedzenia polegający na rezygnacji ze spożycia pokarmów pochodzenia zwierzęcego: mięsa, sera, jaj, miodu.
- Witarianizm – to dieta polegająca na spożyciu jedynie świeżych potraw. Wykluczone jest gotowanie, smażenie, pieczenie, picie kawy, herbaty oraz wszelkich gotowych napojów. Dopuszczalne są tylko surowe owoce i warzywa.
- Owowegetarianizm – wyklucza jedzenie mięsa, jednak z produktów pochodzenia zwierzęcego dopuszcza spożywanie jaj.
- Frutarianizm – to najbardziej restrykcyjny sposób odżywiania. Nie dopuszcza jedzenia mięsa, owoców, warzyw, których pozyskanie doprowadziłoby do śmierci roślinę. To znaczy nie jedzą roślin jednorocznych. Spożywają owoce z drzew, krzewów.
- Laktowegetarianizm – jadłospis, który wyklucza jedzenie mięsa, zabrania również spożywanie jajek. Dopuszczalne jest jednak picie mleka i jedzenie jego przetworów.
- Laktoowowegetarianizm – najbardziej rozpowszechniona odmiana wegetarianizmu. Zabrania jedzenia mięsa, jednak dopuszcza spożywanie produktów pochodzenia zwierzęcego: jajka, nabiału.
- Semiwegetarianizm – odmiana wegetarianizmu pozwalająca na jedzenie wszystkiego, oprócz czerwonego mięsa (dziczyzny, wołowiny, baraniny) . Według jej zaleceń, można jeść drób, ryby, jajka, nabiał. Jako jadłospis może być stosowana przez kobiety w ciąży, karmiące piersią, dzieci. Jest bardzo zdrowa i smaczna.
Zdrowie a wegetarianizm
Niestety, wegetarianizm nie jest zdrowy, wbrew temu co starają się propagować osoby przebywające na diecie wegetariańskiej. Nie jest on naturalny dla ludzi, przyzwyczajonych do polowań i do pozyskiwania mięsa zwierzęcego. Za tezą tą przemawia jeden podstawowy fakt – nie jedząc mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego, bardzo trudno zadbać w pełni o zdrowie. Oczywiście można tak zbilansować dietę, by dostarczała wszystkich niezbędnych składników, jednak jest to bardzo trudne. Szybko trzeba zazwyczaj rozważyć suplementację, dostarczanie niezbędnych organizmowi substancji w formie tabletek.
Czego może brakować na diecie wegetariańskiej? Podstawowe składniki to: białko, żelazo, wapń, witamina D. Nie są to mało ważne elementy. Ich odpowiednia ilość w diecie jest bardzo istotna. Białko to podstawowy budulec, którego zadaniem jest transportowanie witamin i składników mineralnych. Ma również duże znaczenie w procesie regulowania prawidłowego ciśnienia krwi. Dostarczane wraz z pokarmem zwierzęcym nie może być w żaden sposób zastąpione przez produkty pochodzenia roślinnego (nawet cenne białko w roślinach strączkowych nie jest w stanie w pełni zrekompensować tego braku). Minusem jest również to, że białko pochodzenia roślinnego jest po prostu gorzej trawione. Niedobór witaminy D z kolei zagraża wystąpieniu krzywicy u dzieci. Odpowiednia ilość tej witaminy jest szczególnie ważny u małych dzieci, dzieci w okresie dojrzewania, kobiet w ciąży i karmiących piersią. Żelazo natomiast to element niezbędny do transportowanie tlenu. Gdy jest go za mało, skóra staje się blada, układ odporności działa zdecydowanie gorzej, szybciej dochodzi do zmęczenia, pojawiają się problemy z zapamiętywaniem. Niedobór żelaza i witaminy B12 może doprowadzić do niedokrwistości. Bez wapnia, którego głównym źródłem są produkty mleczne, dochodzi do odwapnienia, kości się zniekształcają, są narażone na złamania.
Dla kogo dieta wegetariańska?
Na pewno dla osób zdrowych, które potrafią zadbać o siebie w szczególny sposób, które są na tyle zdeterminowane, by podjąć trud odżywiania się obarczonego ryzykiem wystąpienia wielu niedoborów witamin. Ważne jest to, aby, będąc na diecie wegetariańskiej, skupić się na przygotowywaniu zbilansowanych, urozmaiconych posiłków. Nie wolno pozwolić sobie na jedzenie ciągle tych samych dań, bo takie żywienie może prowadzić do prawdziwego spustoszenia w organizmie. Niestety dieta wegetariańska sama w sobie już na wstępie zubaża jadłospis, dlatego tak trudno przygotowywać na jej bazie różnorodne posiłki. Jakie są fakty? Liczne badania wykazały, że wegetarianie mniej ważą, rzadziej miewają zawały, chorują na nowotwory, cukrzycę, osteoporozę, miażdżycę, mają niższy poziom złego cholesterolu. Naukowcy zauważyli związek między jedzeniem mięsa a takimi chorobami, jak: rakiem okrężnicy, rakiem piersi, macicy, odbytu.
To jaki jest ten wegetarianizm?
Wegetarianizm ma równie dużo zwolenników, co przeciwników. Jedni podkreślają, że jest on zdrowy i przyjazny dla środowiska, pomaga walczyć z podstawowymi chorobami współczesnego świata, że dieta wegetariańska jest lekkostrawna i mniej tłusta niż ta oparta na mięsie. Z drugiej strony przejście na wegetarianizm jest dość ryzykowne dla słabszych grup społecznych – kobiet w ciąży, małych dzieci, ludzi w sędziwym wieku. Taki jadłospis jest bowiem obarczony ryzykiem pojawienia się wielu żywieniowych braków.
Można im jednak przeciwdziałać, wybierając produkty z różnych grup: świeże warzywa, owoce, nieoczyszczone ziarna zbóż, orzechy, drożdże, jaja, oleje roślinne, rośliny strączkowe, produkty mleczne. Należy jeść różnorodne posiłki, unikając tak zwanych zapychaczy – słodyczy, przetworzonych przekąsek, itd. By uzyskać działanie oczyszczające, tak ważne w zdrowej diecie, wskazane jest picie dużej ilości naturalnej wody mineralnej.
No related posts.
